Home / weblog / training / Huub Stevens over het omgaan met cultuur

Huub Stevens over het omgaan met cultuur

Cultuur is een moeilijk te omschrijven begrip. Een cultuur is ten eerste iets persoonlijks, iedere speler binnen een team komt uit een bepaalde cultuur. Hoe groter de verschillen hiertussen, hoe lastiger het is om het team op één lijn te krijgen. Ten tweede heeft de organisatie of de club een eigen cultuur. Spelers die langer bij dezelfde club zitten worden zo steeds meer cultuurdragers. Verder kunnen er vele subculturen ontstaan. Zowel binnen de club (management heeft een andere cultuur als de spelersgroep) als wellicht zelfs binnen een team (de beroemde kabel als voorbeeld). Ik sprak met Huub Stevens in zijn tijd bij Roda JC. Hij is een trainer die zowel in Duitsland als Nederland gewerkt heeft, bij zeer verschillende clubs. Daarnaast had hij bij Roda een zeer multiculturele groep ter beschikking. Hoe kijkt hij aan tegen dit onderwerp.

“Toen ik bij Roda JC binnenkwam hadden we een spelersgroep met twaalf verschillende nationaliteiten. Niks ten nadele van die jongens, maar deze jongens komen bij Roda JC met als doel om binnen twee jaar weer te vertrekken. Dit hebben zij meegemaakt met spelers in het verleden hier en zij zien Roda JC als een opstap naar een grotere club. Zij hebben dus minder affiniteit met de club. Dat willen wij juist creëren. Roda moet iets voor ze gaan betekenen, ze moeten zich identificeren met deze club. Daar zijn wij mee aan het werk. Je hebt echter niet alleen te maken met de cultuur van de spelers met verschillende nationaliteiten. Ook de cultuur van de club waar je werkt is uitermate belangrijk. Overal waar voetbal gespeeld wordt, moeten de spelers er alles voor doen. Maar hier in Zuid-Limburg heerst er een cultuur waarin mensen het belangrijk vinden dat er duels gewonnen worden. Ze willen zien dat er met een sliding een bal veroverd wordt. Bij een andere club hoeft dit wellicht minder. Deze clubcultuur houdt je als trainer rekening mee, dat doe je bijvoorbeeld al als je spelers aantrekt. Ik denk alleen dat dit de laatste jaren niet voldoende gebeurd is. Er zijn hier veel spelers binnengehaald die individueel fantastisch kunnen voetballen, maar die daardoor ook individueel denken.”

“Het is hier jaren zo geweest dat de club spelers haalde om na twee of drie jaar weer te kunnen doorverkopen. Ik vind echter dat je wel een bepaalde basis moet hebben binnen de selectie. Een groep spelers die langere tijd bij de club zijn en die bekend zijn met alles wat er in de club speelt. Roda JC heeft het jaren lang fantastisch gedaan met hun aan- en verkoopbeleid. Maar ik wil toch graag zien dat er op een gegeven moment een basis in de selectie is die voor de continuïteit zorgt. Zo krijgt de ploeg meer een eigen gezicht.”

“Voor een speler die opgroeit in het buitenland is het moeilijk om zich aan te passen aan de Nederlandse cultuur en onze clubcultuur. Veel van deze spelers denken meer individueel en minder in het belang van het team. Zij zijn hier niet mee opgegroeid. Dit gaat ook gepaard met bepaalde gevoelens tussen spelers onderling. De taal is hier niet het belangrijkst in. Voetbal is een internationale taal. Natuurlijk wil ik als trainer graag dat de spelers onderling Nederlands praten en elkaar goed begrijpen. Het gaat meer om het gevoel. Het gaat erom waarmee een speler opgevoed is. Een speler die in Nederland opgroeit begrijpt veel beter wat er hier in Kerkrade gevraagd wordt, dan een speler die in het buitenland opgroeit. Natuurlijk zijn er ook binnen Nederland grote cultuurverschillen, ook binnen de manier van voetballen. Maar deze verschillen zijn vele malen kleiner dan de verschillen met het buitenland. Voor mij is het belangrijk dat spelers hun gevoel kwijt kunnen. Zij moeten hun eigen gevoel in het team kunnen leggen. Dit is belangrijk omdat de hele ploeg niet alleen hetzelfde doel voor ogen moet hebben, maar hier ook op een juiste manier aan moet kunnen beantwoorden. Er is geen voetballer in de wereld die verliezen wil, maar de manier waarop doelen bereikt worden kan erg verschillen. In het voetbal is dit vrij complex ten opzichte van een individuele sport, omdat je rekening te houden hebt met medespelers en tegenstanders. Het gevoel van spelers is heel erg belangrijk.”

Volgens Stevens zijn de verschillen tussen het trainen in Nederland en het trainen in Duitsland erg groot. “Allereerst wordt er in Duitsland heel anders gevoetbald als in Nederland, maar dat weet je van tevoren. Ook de manier waarop er getraind wordt is anders. Ik heb zeker elementen van de Nederlandse trainingsvisie meegenomen naar Duitsland. Op een gegeven moment merk je echter dat je hierin niet te ver kan gaan. Er komen gewoon spelers bij je, die aangeven dat zij graag een keer een bosloop willen maken. Daar voelen zij zich namelijk prettig bij, om gewoon even lekker te lopen. In Nederland zal dit nooit gebeuren, hier vinden spelers een bosloop niks aan. Andersom heb ik ook uit Duitsland weer trainingsmethoden meegenomen naar Nederland, waarvan ik denk dat ze goed zijn voor een voetballer. Het is niet voor niets dat een Duitse speler fitter is dan een Nederlandse speler tegen het einde van de wedstrijd. Ook de leeftijd van de spelers is gemiddeld hoger dan in Nederland. Je ziet dat spelers langer door kunnen gaan. Ik geloof dat Matthäus op zijn 39e nog speelde in de Bundesliga. Dat ligt toch aan de manier waarop er in Duitsland getraind wordt. Zij hebben een heel andere trainingsopbouw dan in Nederland. Er is niks mis met de manier waarop er in Nederland getraind wordt, maar met de manier waarop Duitsers werken is ook niks mis. Kijk maar welke prijzen de Duitsers allemaal al gewonnen hebben.”

“De verschillen in de voetbalcultuur heeft alles te maken met de manier waarop spelers worden opgeleid. Ik weet nog goed dat ik een jaar of tien geleden bij Schalke ’04 binnenkwam en ik bij een jeugdtraining ging kijken. Ging de trainer met de spelers lopen in het bos. Ik vraag hem waarom hij dit deed. ‘Deze jongens hebben een zwaar toernooi gehad afgelopen weekend en ze moeten een herstelloop doen.’ Ik snapte niet dat zij op zo’n moment niet lekker wat oefeningen met de bal gingen doen, maar dat kwam niet eens in hun op. Dit is nu allemaal aan het veranderen, maar tien jaar geleden was het nog zo. Nu is het zo dat bij veel grote Duitse clubs de opleiding aan het veranderen is. Zij zijn nu ook meer met de techniek van de jonge spelers bezig. Maar zijn vergeten hun eigen sterke punten niet! Ze houden het loopvermogen en de kracht in de gaten. Dat is namelijk een kwaliteit die Duitsland altijd gehad heeft en dat moeten zij ook vast blijven houden. En van daaruit kan je weer veder bouwen. Ik vind dat wij in Nederland wel eens wat nijgen naar arrogantie binnen ons voetbal, dat moeten wij niet doen. Je moet altijd bereid zijn bij te leren. Als je ons land vergelijkt met Duitsland, dan hebben wij geloof ik niet meer prijzen gewonnen. Er is dus weinig reden om minachtend te doen.”

Hans Slender
Het gehele artikel werd gepubliceerd in
TrainersMagazine nr. 2 uit 2006

Chivas USA: sport, maatschappij en commercie
14 april 2008 - Hans Slender
Een uniek marketingconcept en een unieke voetbalclub. Chivas USA timmert aan de weg in de Major League Soccer.