HR Sport
Home / weblog / coaching / action type
Action Type in de praktijk
Een tijdje geleden bezocht ik een bijeenkomst van de NVVO (Nederlandse vereniging voor volleybal oefenmeesters) in het topsportcentrum Rotterdam. Daar werd een terugblik gegeven op 25 jaar NVVO en werden er verschillende presentaties gegeven. Zo ook één over Action Type. In deze column zal ik proberen uit te leggen wat action type inhoudt en wat een coach er mee kan.
Action Type wordt opgebouwd uit de meting van vier schalen:
• Hoe richt een individu zijn aandacht: Introvert (I van Introversion) of extravert (E van Extraversion)?
• Hoe neemt hij informatie op: Zintuiglijk (S van Sensing) of Intuïtief (N van iNtuiting)?
• Hoe neemt hij zijn beslissingen: Rationeel (T van Thinking) of gevoelsmatig (F van Feeling)?
• Hoe staat hij in de wereld: Controlerend (J van Judging) of afwachtend (P van Perceiving)?
De eerste en de laatste schaal noemt men de attitudes, de tweede en de derde schaal de mentale functies. Paren op dezelfde schaal zijn complementair, dat wil zeggen dat wanneer het ene actief is, de andere op onbewust niveau werkt. Zo kun je in gedachten verzonken over straat fietsen (I) zonder ergens tegen aan te botsen, omdat het waarnemen van de wereld (E) op een onbewust niveau plaats vindt. Cruciaal is dus waar onze aandacht naar uit gaat.
Met deze lettercombinaties is het dus mogelijk om 16 action types te onderscheiden. Uit onderzoeken bleek dat deze 16 types nog weer onder te verdelen waren in 4 temperamenten. Deze temperamenten worden opgebouwd uit de volgende lettercombinaties:
• SP – zintuiglijk en afwachtend: Vakman
• SJ – zintuiglijk en controlerend: Wachter
• NT – intuïtief en rationeel: Rationalist
• NF – intuïtief en gevoelsmatig: Idealist
Om een beeld te krijgen wat de action types nu inhouden hier een omschrijving van mij eigen action type. Ik ben een ISFP-er. Mijn temperament is dus een vakman (SP). Door mijn introversie (I) zal mijn aandacht meestal uit gaan naar mijn binnenwereld van gedachten, gevoelen en beelden en wat minder naar de buitenwereld van mensen dingen en gebeurtenissen. Informatie verzamelen gebeurt zintuiglijk (S), dus door gedetailleerd concrete feiten waar te nemen en met beide benen op de grond te staan. Zou ik dat intuïtief doen, dan zou ik letten op verbanden, patronen en richtingen inschatten. Beslissingen neem ik op gevoel (F). Een besluit moet goed aanvoelen en geen vervelende consequenties hebben. Zoals iedereen zal ik bij het maken van een beslissing wel de voors en tegens afwegen (T Rationeel), maar als het puntje bij paaltje komt, geeft mijn gevoel de doorslag. Als laatste sta ik afwachtend (P) in de wereld, met een houding van Laissez-faire en we zien onderweg wel wat de opties zijn. Deze houding is ondenkbaar voor mensen die controlerend (J) in het leven staan, omdat zij grip willen hebben en veel liever volgens procedures en systemen werken dan dat zij opties op laten.
Wat kun je nou met deze informatie als coach? Heel veel zou ik zeggen. Elk action type heeft een bepaalde voorkeur voor manier van communiceren, oplossen van conflicten, concentreren, maar ook de motorische stijl van sporters kun je er mee achterhalen. Een voorbeeld aan de hand weer van mijn eigen action type. Mijn motorische stijl is die van de grove motoriek, ik beschik over een zeer goede lichaamscoördinatie en lichaamsbeheersing. Als SFP-er heb ik ook gevoel voor ritme (dat heb ik alleen zelf nog niet ontdekt :-P). Mijn P geeft aan dat ik rechterhersenhelft dominant ben.
Mijn kernbehoefte is op impuls handelen, spontaan zijn. Mijn temperament is concreet, praktisch. Mijn talenten zijn dat ik goed mijn aandacht kan vrij maken, ik goed met tactiek kan omgaan en over artisticiteit en creativiteit beheers. Je kunt het beste met mij communiceren door een concrete uitleg te geven over de impact van iets op anderen, respect te hebben voor de persoon en zijn waarden. Ik verander alleen als ik de verandering zinvol en geschikt vindt, heb tijd nodig om te wennen aan een nieuwe omgeving, wil respect omdat ik trouw ben aan het nieuwe doel, eis volledige informatie over wat zich afspeelt en zal anderen erbij willen betrekken.
Bij conflicten neem ik kritiek zeer persoonlijk en duid ik feitelijk geen tegenspraak. Ik zoek harmonie en vermijdt het liefst conflicten, maar kan ik grote woede ontsteken als zij toch ontstaan. Leren doe ik het beste al doende, door direct toe te passen. Ik wil graag gecoached worden op beginnergeest en informatief. Wat betreft het stellen van doelen werk ik impulsief en houd ik van droomdoelen. Dingen die stress bij mijn kunnen opwekken zijn mijn intens perfectionisme, zelfonderschatting, conflicten en het ergste vrezen in elke situatie, zich isoleren en de zorgen van de hele wereld op mij willen nemen.
Stress-signalen zijn haast en rusteloosheid en zware stress-signalen zijn minderwaardigheidsgevoelens, zelfverwaarlozing, diepe angsten en woedeaanvallen. Stressreductie kan plaats vinden door te centeren tegen haast en rusteloosheid, gevoelens bespreken met naasten, conflicthantering, corrigeren van het zelfbeeld, zelfverzorging en meditatie.
Dit is heel kort hoe ik volgens action type in elkaar zou zitten. Maar toch nog wat opmerkingen over het action type. Action type geeft inzicht in de voorkeuren van doen en laten van mensen. Ze probeert mensen niet in hokjes te plaatsen, maar probeert gebruik te maken van de onbewuste voorkeuren van mensen om ze beter te leren begrijpen. Binnen de verschillende types zullen er altijd verschillen blijven bestaat tussen mensen als gevolg van aanleg, karakter, opvoeding, omgeving e.d. Het principe van nature en nurture. Action Type is dus alleen een middel om naar de sporter te kijken.
Als u door het lezen van deze sportblog geïnteresseerd bent geraakt in Action-Type dan verwijs ik u naar de volgende literatuur en websites:
- Het boek Totaalcoachen – Begeleiden met action type; Jan huijbers en Peter Murphy
- De website www.actiontype.nl
Sommige delen van deze sportblog zijn ontleent aan en herschreven aan de hand van het boek Totaalcoachen van Jan Huijbers en Peter Murphy. Afbeeldingen zijn afkomstig van hun website.
Roy Wassen
Exclusief voor HR Sport.nl
De OmegaWave is geen wondermiddel
5 september 2007 - Hans Slender
De OmegaWave is een manier om in korte tijd te onderzoeken hoe een sporter er conditioneel voor staan. Wij spraken specialisten Gerard van Ruitenburg en John Badloe.
|
|
Jan Huijbers & Peter Muprhy | 2007 Het is niet alleen belangrijk inzicht te krijgen in uw eigen functioneren, u zult ook uw sporters goed willen kennen. Hoe reageert hij op conflicten? Welke motoriek heeft hij en hoe stemt u uw trainingen daarop af? Bij wie voert u de spanning op en bij wie neemt u die weg? Totaalcoachen helpt coaches op weg. |
|
|
|
Jan Huijbers, Peter Muprhy & Dick Otter | 2008 Met dit oefenboek worden u handvatten aangereikt om de fysieke, mentale en emotionele kenmerken van uw sporters zo met elkaar te verbinden dat zij op hun best kunnen zijn. |
|
